NẤM MỐI MÙA MƯA

NẤM MỐI MÙA MƯA
“Mưa dầm nấm mối mọc chưa?
Cho nồi canh ngót chiều thưa ngọt lòng
Ngày mai chị có theo chồng
Hương quê vị đất trong lòng chị mang”.
Khách du lịch đến các tỉnh miền Tây có thể thử cháo nấm, nấm mối kho, om tương, xào lá cách…, món nào cũng có vị ngon, ngọt đặc biệt.
Thiên nhiên đã tặng cho người dân miền Tây loại đặc sản không thể trồng mà chỉ có thể tìm thấy trong tự nhiên. Khoảng tháng 4, tháng 5 âm lịch, vào đầu mùa mưa, người miệt đồng quen gọi là mưa nấm mối. Nấm mối chỉ nhú vào tầm 3-4 giờ sáng và thường được thu hoạch vào đầu ngày khi mặt trời chưa lên. Đến trưa, nếu không hái kịp loại búp dù thì nấm sẽ tàn, con mối bò lên ăn đục thân. Vì khó tìm và khó hái nên giá nấm thường rất cao. Loại nấm này rất dễ giập, không dễ vận chuyển nên thường ít phân phối đi xa hoặc chỉ có thể mang đi sau khi đã sơ chế.
Rồi khi ngọn nắng hưng hửng bừng lên, mùi đất xông lên nồng nồng phảng phất mùi xác rêu, lá mục, thì đó là mùa đầy hứa hẹn của nấm mối.Nấm mối mọc khoảng từ tháng tư đến tháng bảy tùy miền.
Có nhiều loại như nấm nếp màu trắng, màu xám tẻ hay xám pha đen… ở miền đồng bằng Nam Bộ, khi những cơn mưa già đủ ngấm vào lớp đất thịt làm úng những ổ mối có hình dáng xù xì giống như những củ khoai mỡ hang hốc, thì từ ổ mối đó mọc lên những hạt meo màu trắng xanh lẫn vào đất, rồi những tai nấm đội đất trồi lên sau những tháng ngày ngủ quên dưới lớp thân cánh mềm mại của bầy mối vàng, cần cù đùn đất đắp lên thành gò, thành ụ.
Quá trình cần cù làm việc của bầy mối kết hợp với nhóm vi khuẩn tạo men cho đất sinh ra những tai nấm mối. Điều kỳ lạ hơn là ổ mối năm trước mọc vào tháng nào, thì năm sau nó vẫn tiếp tục mọc đúng vào tháng ấy trừ khi mối dời ổ đi nơi khác.Nấm mối mọc rộ vào tháng 5 sau tết Đoan ngọ. Nơi ổ mối mọc thành gò, cây cối vẫn xanh tốt bình thường. Nếu không chú ý, nhìn kỹ thế đất nơi ấy hơi cao hơn nơi khác thì ta khó lòng tìm ra nấm mối.
Đi hái nấm cũng là một niềm vui cộng với sự may rủi bởi màu sắc của nấm, thân nấm trắng ngà, xám đen khiến ta dễ nhầm lẫn với màu đất, màu cây lá chung quanh. Nấm mối vừa mọc ngày hôm trước đã vội tàn lụi vào ngày hôm sau. Vì thế, quà tặng của đất cũng là một đặc sản được ưa thích, có giá khá cao.
Nấm mối đã giúp vào bữa ăn dân dã thêm đậm đà hương vị đồng quê. Nấu canh nấm mối với mướp hương vừa thơm nước, vừa ngọt canh. Nấu nấm với canh rau tập tàng, nêm thêm chút mắm, càng đậm đà. Nấm mối còn chiên với trứng vịt, chưng với bún tàu, làm nhân bánh xèo. Nấm mối cuốn lá cách nướng thịt, hay cuốn mỡ chài thịt bò. Ngoài cái ngọt đậm vì tai nấm, lại thêm mùi lá cách cháy mang hương đất, hương quê gợi nhớ mảnh vườn, bờ tre, mái lá nơi làng quê ta sinh sống.
Bạn có dịp về quê vào mùa nấm mối, trong buổi chiều mưa lâm thâm ngồi bên nồi cơm nóng, ăn món canh tập tàng gồm nhiều loại rau hái quanh sân, trong vườn, bờ nương, nêm thêm chút mắm cùng những tai nấm mối thơm lựng, ngọt không kém gì thịt cá. Bữa cơm tuy đạm bạc nhưng không thiếu hương vị nghĩa tình làng quê, vừa chan vừa húp, vừa nhớ về những kỷ niệm một thời gắn bó.Ăn mà nhớ khôn thôi.
Nấm mối sinh sôi ở các gò đất cao, đất thịt nơi có ổ mối trú ngụ và sinh sôi nhiều dưới gốc cây, tán lá ẩm thấp. Nấm mối thường được tìm thấy nhiều nhất ở huyện Giồng Trôm, Chợ Lách, Bến Tre, các tỉnh Tiền Giang, Cần Thơ, Vĩnh Long, và một số tỉnh miền Đông như Bình Phước, Đồng Nai.
Vào đầu mùa, khách du lịch đến các tỉnh miền Tây sẽ dễ dàng tìm thấy trong thực đơn các món mới chế biến từ nấm mối. Nấm mối xào muối ớt là món phổ biến nhất vì cách chế biến này giữ nguyên vị ngọt của nấm.
Nấm ngon có thể biến tấu thành hàng chục món khác nhau, ví dụ như cháo nấu nấm mối, nấm xào tỏi ăn với cơm theo khẩu vị của người Nam Bộ. Nấm mối sơ chế bằng cách xào sơ qua với gia vị, bắc xuống để nguội rồi bỏ tủ đông có thể dùng được vài tháng. Cháo gà, cháo vịt hoặc cháo hành không, bỏ chút nấm mối đã xào vào, vị nấm dậy lên át hết tất cả vị khác của món ăn.
Ngoài nấu cháo, nấm mối còn được dùng xào lá cách, nấm mối kho, om tương, nấu bánh canh, hoặc kho với nước cốt dừa. Nguyên liệu nấm khi cho thêm vào các món khác vẫn giữ được mùi đặc trưng, dai sần sật và vị ngọt thanh.
Ngoài vị ngọt đặc trưng tăng thêm sự phong phú cho các món ăn, nấm mối còn là bài thuốc có công dụng lợi sữa, giúp ăn uống dễ tiêu, ngừa các bệnh về thận và giảm cholesterol,…
Một trong những địa phương được thiên nhiên ưu đãi có lượng nấm mối nhiều nhất là Bến Tre. Tại tỉnh này, vào mùa nấm mối, khách du lịch có thể tìm thấy ở hầu hết chợ lớn nhỏ. Nấm mối cũng được chế biến ở các quán ăn, nhà hàng hay hàng quán lề đường có món bánh xèo đổ nấm mối nổi tiếng.
MH tổng hợp
See Translation

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *